Waarom komen allergieën steeds vaker voor?

Ongeveer 30-40% van de bevolking heeft - in meer of mindere mate - een atopische aanleg. Dat hoeft niet te betekenen dat die mensen ook allergieën en klachten ontwikkelen: je hoeft er geen last van te hebben. De toename van atopische ziekten in de afgelopen decennia wijst erop dat meer mensen met een atopische aanleg ook daadwerkelijk last krijgen. De reden hiervoor is niet helemaal duidelijk, maar een aantal factoren spelen mogelijk een rol:

• er wordt minder of korter borstvoeding gegeven;
• is meer hygiëne (minder opbouw natuurlijke weerstand);
• meer en vroeger gebruik van antibiotica;
• minder opbouw van natuurlijke weerstand door efficiënt vaccinatie beleid;
• andere voedingsgewoonten;
• meer stuifmeel van bomen in de lucht;
• jonge kinderen bewegen minder;
• kleinere gezinnen (in grotere gezinnen loopt men makkelijker onschuldige ziektes op, hetgeen de weerstand positief stimuleert);
• geïsoleerde huizen (meer mijt en schimmels aanwezig);
• vervuiling milieu;
• meer chronische stress door voortdurende prestatiedrang.

Daarnaast spelen ook een aantal veranderingen in de voeding mogelijk een rol:

• gebruik van meer exotische en gekruide producten
• meer voorbehandelde voedingsmiddelen
• stijging van consumptie van allergenen op jonge leeftijd.

Naar boven...

Allergie in de familie

Eczeem betekent een aanleg voor allergieën. Bijna altijd is deze aanleg erfelijk. De aanleg voor allergieën wordt vaak doorgegeven in de familie, maar kan in verschillende vormen al dan niet naar voren komen: astma, eczeem of hooikoorts. Iemand kan een aanleg voor een allergie hebben, zonder dat hij/zij klachten heeft. Het kan ook gebeuren dat allergieën een generatie overslaan: een of beide ouders zijn dan wel dragers (hebben dus een erfelijke aanleg), maar hebben er geen last van - hun kinderen dan soms wel.
De aanleg is dus erfelijk. Of iemand ook allergieën of allergische klachten gaat ontwikkelen, wordt niet alleen door de erfelijke factor bepaald, maar ook door omgevingsfactoren. Er komen steeds meer aanwijzingen dat met juiste voorzorgsmaatregelen je soms allergieën zou kunnen voorkomen. Zie hiervoor ook het hoofdstuk "preventie".
Als iemand eczeem heeft, kan je bijna altijd mensen in de directe of indirecte familie vinden die last hebben van eczeem, astma en/of hooikoorts. Kijk maar eens naar je eigen situatie.

Kinderen die allergisch zijn, groeien vaak minder snel dan niet allergische kinderen. Dit zou te maken kunnen hebben met het feit dat voedsel minder efficiënt verwerkt wordt. Zolang je kind constant blijft groeien, is er meestal geen aanleiding tot zorgen. Belangrijk is dat de groei goed gevolgd wordt door een kinderarts, bijvoorbeeld 2 keer per jaar.

Naar boven...

Zijn allergieën te genezen?

Tot op de dag van vandaag zijn allergieën nog niet te genezen. De enige remedie is het volgen van een allergeen vrij dieet. Maar, ook als niet alle allergenen te achterhalen of te elimineren zijn: klachtenvermindering door juiste (reguliere of alternatieve) hulp, is vaak wel mogelijk. Als iemand beweert dat allergieën te genezen zijn, wees dan alert. Maar al te vaak komen dergelijke standpunten door therapeuten uit de alternatieve hoek. Als er één therapie was waarmee allergieën genezen konden worden, dan was dat allang grootschalig bekend. Heel veel allergische mensen hopen op een dergelijk wonder, maar tot op de dag vandaag is dat helaas nog utopie. Overigens (zie ook "alternatief") kan er met alternatieve therapie - mits in combinatie met regulier - vaak wel klachtenverlichting bereikt worden, of kunnen 'drempels' verhoogd worden. Reken nooit op genezing, maar wees blij met elke klachtenverlichting!

Naar boven...

De kans op allergieën

Het is duidelijk dat een genetische component een rol speelt, hetgeen ook zichtbaar is vanwege het feit dat constitutioneel eczeem in bepaalde families voorkomt. De exacte rol van genen is op dit moment echter nog niet duidelijk. Het standpunt van onderzoekers is dat sommige mensen er vanwege hun constitutie gevoelig voor zijn en dat het door omgevingsfactoren in een aantal van hen ook tot uiting komt.

Bij ongeveer 30% van de Nederlandse bevolking is de erfelijke aanleg aanwezig om allergische klachten te ontwikkelen. Bij jong volwassenen is dat zelfs 40%.
Niet iedereen binnen deze groep ontwikkelt ook werkelijk een allergie. Zolang er geen uitlokkende omstandigheden zijn, hoeven er geen verschijnselen van allergie op te treden.

Tussen de verschillende vormen van allergie (bijv. hooikoorts, astma, eczeem, voedsel) bestaat een verband.

• Als er geen allergie in de familie voorkomt is de kans op het ontwikkelen van een allergie 15%.
• Als één van de ouders een allergie heeft is de kans op het ontwikkelen van een allergie bij het kind 20%.
• Heeft naast een ouder, ook een broer of zus een allergie dan stijgt de kans naar 50%.
• Hebben beide ouders dezelfde allergie dan is de kans op het krijgen van een allergie bij het kind zelfs 75%.

Het al of niet vóórkomen van een allergie in de familie is de beste voorspeller voor het risico om een allergie te krijgen.

Terwijl dus 30-40% van alle mensen een allergische aanleg heeft krijgt 15% werkelijk klachten.
Of iemand klachten krijgt wordt voor het grootste deel bepaald door omgevingsfactoren. Komt de persoon in kwestie veel in contact met allergenen of prikkelende stoffen, dan zullen uiteindelijk meer klachten optreden.

Naar boven...

"De Allergie Mars"

Allergie is een zeer variabele ziekte. Hiermee wordt bedoeld dat het klinisch beeld van het atopische kind door de jaren heen kan veranderen en dat er gedurende het leven meerdere uitingsvormen van de allergie kunnen zijn. Bovendien kan een kind zich in het algemeen gedurende het leven voor meerdere allergenen (gaan) sensibiliseren, hetgeen telkens weer aanleiding tot klachten kan geven. Het is belangrijk om gedurende deze 'opmars' van allergenen (Allergic March) mogelijke sensibilisaties op te sporen en preventieve maatregelen te nemen, die allergeenexpositie kunnen verminderen, waardoor de ontwikkeling van de allergie vertraagd kan worden. Alhoewel de allergie zich in verschillende vormen en op verschillende momenten kan manifesteren, kan er een algemeen beeld geschetst worden van de vormen van allergie bij verschillende leeftijden.

Bovenstaand plaatje laat zien dat eczeem zich vaak als eerste manifesteert, later astma en hooikoorts.

Naar boven...

Leven we te schoon?

Hygiëne staat in de Nederlandse samenleving hoog in het vaandel. Elke dag in bad en schone kleren is normaal. Doordat de gezinnen kleiner zijn dan vroeger, zijn er bovendien minder bacteriën in huis. Kinderen die later in het gezin geboren worden, zouden ook minder last van allergieën hebben. Een andere factor is de isolatie van moderne huizen. Hierdoor is er weinig luchtventilatie, zodat tabaksrook e.d. langer blijft hangen. De vochtigheidsgraad blijkt ook relatief hoog en dat geeft een ideaal klimaat voor huisstofmijt, waar veel kinderen allergisch voor zijn. Toch is een allergie beslist niet te voorkomen door misschien wat minder schoon te leven. Integendeel, want heb je eenmaal een allergie, dan ben je juist gebaat bij een schone omgeving.

Naar boven...

Minder ziek, vaker allergisch?

Kinderen zijn tegenwoordig minder vaak en minder ernstig ziek dan voorheen. Maar de toename van allergieën lijkt daar de keerzijde van. Als kinderen een infectie oplopen, wordt er eerder een antibiotica dan vroeger voorgeschreven. Ook het steeds minder voorkomen van kinderziekten speelt een rol. Dat kinderen door de BMR-vaccinatie geen bof, mazelen en rode hond meer krijgen, spaart elk jaar een aantal kinderlevens. Uit onderzoek blijkt dat bij kinderen die wel mazelen krijgen, bijvoorbeeld omdat ze om ideologische reden niet zijn ingeënt, de helft minder allergieën voorkomen.

Naar boven...