Waarom komen allergieën steeds vaker voor?

Ongeveer 30-40% van de bevolking heeft - in meer of mindere mate - een atopische aanleg. Dat hoeft niet te betekenen dat die mensen ook allergieën en klachten ontwikkelen: je hoeft er geen last van te hebben. De toename van atopische ziekten in de afgelopen decennia wijst erop dat meer mensen met een atopische aanleg ook daadwerkelijk last krijgen. De reden hiervoor is niet helemaal duidelijk, maar een aantal factoren spelen mogelijk een rol:

• er wordt minder of korter borstvoeding gegeven;
• is meer hygiëne (minder opbouw natuurlijke weerstand);
• meer en vroeger gebruik van antibiotica;
• minder opbouw van natuurlijke weerstand door efficiënt vaccinatie beleid;
• andere voedingsgewoonten;
• kleinere gezinnen (in grotere gezinnen loopt men makkelijker onschuldige ziektes op, hetgeen weerstand positief stimuleert);
• geïsoleerde huizen (meer mijt en schimmels aanwezig);
• vervuiling milieu.

Naar boven...

Allergie in de familie

Eczeem betekent een aanleg voor allergieën. Bijna altijd is deze aanleg erfelijk. De aanleg voor allergieën wordt vaak doorgegeven in de familie, maar kan in verschillende vormen al dan niet naar voren komen: astma, eczeem of hooikoorts. Iemand kan een aanleg voor een allergie hebben, zonder dat hij/zij klachten heeft. Het kan ook gebeuren dat allergieën een generatie overslaan: een of beide ouders zijn dan wel dragers (hebben dus een erfelijke aanleg), maar hebben er geen last van - hun kinderen dan soms wel.
De aanleg is dus erfelijk. Of iemand ook allergieën of allergische klachten gaat ontwikkelen, wordt niet alleen door de erfelijke factor bepaald, maar ook door omgevingsfactoren. Er komen steeds meer aanwijzingen dat met juiste voorzorgsmaatregelen je soms allergieën zou kunnen voorkomen. Zie hiervoor ook het hoofdstuk "preventie".
Als iemand eczeem heeft, kan je bijna altijd mensen in de directe of indirecte familie vinden die last hebben van eczeem, astma en/of hooikoorts. Kijk maar eens naar je eigen situatie. Een goed boek hierover is Allergie in de Familie (zie literatuur).
Kinderen die allergisch zijn, groeien vaak minder snel dan niet allergische kinderen. Dit heeft te maken met het feit dat voedsel minder efficiënt verwerkt wordt. Zolang je kind constant blijft groeien, is er meestal geen aanleiding tot zorgen. Belangrijk is dat de groei goed gevolgd wordt door een kinderarts, bijvoorbeeld 2 keer per jaar.

Naar boven...

Zijn allergieën te genezen?

Tot op de dag van vandaag zijn allergieën nog niet te genezen. De enige remedie is het volgen van een allergeen vrij dieet. Maar, ook als niet alle allergenen te achterhalen of te elimineren zijn: klachtenvermindering door juiste reguliere of alternatieve hulp, is vaak wel mogelijk. Als iemand beweert dat allergieën te genezen zijn, wees dan alert. Maar al te vaak komen dergelijke standpunten uit de alternatieve hoek. Als er één therapie was waarmee allergieën genezen konden worden, dan was dat allang grootschalig bekend. Heel veel allergische mensen hopen op een dergelijk wonder, maar tot op de dag vandaag is dat helaas nog utopie. Overigens (zie ook "alternatief") kan er met alternatieve therapie - mits in combinatie met regulier - vaak wel klachtenverlichting bereikt worden, of kunnen 'drempels' verhoogd worden. Reken nooit op genezing, maar wees blij met elke klachtenverlichting!

Naar boven...

De kans op allergieën

Het is duidelijk dat een genetische component een rol speelt, alleen al vanwege het feit dat constitutioneel eczeem in bepaalde families voorkomt. De exacte rol van genen is op dit moment echter nog niet duidelijk. Het standpunt van onderzoekers is dat sommige mensen er vanwege hun constitutie gevoelig voor zijn en dat het door omgevingsfactoren in een aantal van hen ook tot uiting komt.

Een onderzoek uit 1997 zegt:

• Als beide ouders geen eczeem, astma of hooikoorts hebben, is de kans op een kind met eczeem ongeveer 10%
• Is er één ouder met eczeem, astma of hooikoorts, dan is de kans gestegen tot 20%
• Is er een broer, zus of ouder in het gezin met eczeem, astma of hooikoorts, dan is de kans 30%
• Zijn er twee ouders met astma en/of hooikoorts, dan is de kans 40%
• Zijn er twee ouders met eczeem, dan is de kans op een kind met eczeem 80%
  (Bron: Gaaf oktober 2001)

Naar boven...

"De Allergie Mars"

Allergie is een zeer variabele ziekte. Hiermee wordt bedoeld dat het klinisch beeld van het atopische kind door de jaren heen kan veranderen en dat er gedurende het leven meerdere uitingsvormen van de allergie kunnen zijn. Bovendien kan een kind zich in het algemeen gedurende het leven voor meerdere allergenen (gaan) sensibiliseren, hetgeen telkens weer aanleiding tot klachten kan geven. Het is belangrijk om gedurende deze 'opmars' van allergenen (Allergic March) mogelijke sensibilisaties op te sporen en preventieve maatregelen te nemen, die allergeenexpositie kunnen verminderen, waardoor de ontwikkeling van de allergie vertraagd kan worden. Alhoewel de allergie zich in verschillende vormen en op verschillende momenten kan manifesteren, kan er een algemeen beeld geschetst worden van de vormen van allergie bij verschillende leeftijden.

Naar boven...

Leven we te schoon?

Hygiëne staat in de Nederlandse samenleving hoog in het vaandel. Elke dag in bad en schone kleren is normaal. Doordat de gezinnen kleiner zijn dan vroeger, zijn er bovendien minder bacteriën in huis. Kinderen die later in het gezin geboren worden, zouden ook minder last van allergieën hebben. Een andere factor is de isolatie van moderne huizen. Hierdoor is er weinig luchtventilatie, zodat tabaksrook e.d. langer blijft hangen. De vochtigheidsgraad blijkt ook relatief hoog en dat geeft een ideaal klimaat voor huisstofmijt, waar veel kinderen allergisch voor zijn. Volgens allergoloog Dr. De Groot is allergie beslist niet te voorkomen door misschien wat minder schoon te leven. Integendeel, want heb je eenmaal een allergie, dan ben je juist gebaat bij een schone omgeving.

Naar boven...

Minder ziek, vaker allergisch?

Kinderen zijn tegenwoordig minder vaak en minder ernstig ziek dan voorheen. Maar de toename van allergieën lijkt daar de keerzijde van. Als kinderen al een infectie oplopen, wordt er eerder een antibiotica dan vroeger voorgeschreven. Ook het steeds minder voorkomen van kinderziekten speelt een rol. Dat kinderen door de BMR-vaccinatie geen bof, mazelen en rode hond meer krijgen, spaart elk jaar een aantal kinderlevens. Maar uit onderzoek blijkt dat onder kinderen die wel mazelen krijgen, bijvoorbeeld omdat ze om ideologische reden niet zijn ingeënt, de helft minder allergieën voorkomen.

Naar boven...

Tip: download hier de gratis brochure "VoedselAllergie en -intolerantie" van de Stichting VoedselAllergie.

Hoe ga je met allergieën om?

Veel mensen willen allergische kinderen nogal eens 'zielig vinden'. Ik vind dat vaak niet nodig. Mijn kinderen zijn allesbehalve zielig, maar dat is omdat ík ze niet zielig vind.
Ik heb daar de volgende mening over. Veel ouders vinden bijvoorbeeld dat een kind persé een verjaardagstaart moeten krijgen. Ik vond (en vind) dat niet zo belangrijk. Wat deden wij dan?
Wij maakten een taart voor de ouders en niet-allergische kinderen, met kaarsjes. Die mocht het jarige kind uitblazen. Voor de jarige (niet bij de eerste verjaardag, wel vanaf 2) maakten we een taartje van dingen die ze mochten en lekker vonden. Bij onze oudste was dat indertijd een boterham (club sandwich idee) met stroop en banaan in laagjes. Het zag er heel erg feestelijk uit, ook door de kaarsjes erop. Hij vond het fantastisch en heeft maar een beetje er van op, daar ging het hem niet om! Ik vind dat je je als ouders daar makkelijk in op moet stellen. Zo heeft een kind net zo goed een super verjaardag en vergeet niet dat een kind daar anders mee omgaat. Hij weet dat straks toch niet meer. Wel kan een kind heel goed voelen aan ouders als de ouders het kind zielig vinden - dat kan meer impact hebben.
Ook als we op feestjes komen, krijgt ons kind zijn feestversie. Soms is dat chips in plaats van taart, maar omdat hij weet dat hij geen taart mag, is dat geen probleem. Krijgen de andere kinderen iets wat hij mag (maar niet dat merk), dan krijgt hij van mij zijn merk. Voorbeeld: pas werd op de peuterspeelzaal ijs getrakteerd. Juf had gevraagd of hij dat ook mocht, dus bood ik aan zijn ijs te brengen. Heb meteen het traktatie ijs voor de juf verzorgd (roomijs) en het ijs van onze zoon (festini peer) meegenomen. Hij keek eerst beteuterd toen hij zag dat de andere kinderen ijs kregen (en hij niet, dacht hij) totdat hij zijn eigen ijsje zag. Wat een intens geluk straalde van zijn koppie. Ik was erbij (omdat ik ijs gehaald had en graag een en ander de gaten wilde houden: allemaal kinderen met ijs geknoei en onze zoon die daar levensbedreigend op zóu kunnen reageren) en hij kwam o zo trots vertellen dat de juf ijs had dat hij óók mocht. Dat was mooi om te zien - ons kind zoniet nog blijer met zijn ijs dan de andere kinderen. Hij beleeft zoiets heel intens.

Ik ben ervan overtuigd dat je er ook zo mee kan omgaan. Je kan het jezelf en je kind ook moeilijk maken. Ik schrijf het nu wel makkelijk, maar om er zo mee om te gaan, heeft mij (veel) tijd gekost. Ik heb het kunnen accepteren dat het zo is en dat heeft een plaatsje gekregen. Ik laat er ons leven zo min mogelijk door laten bepalen. Mensen die mij amper kennen, zullen het niet eens opmerken dat allergieën zo centraal staan in ons leven. Maar ik ben er wel 24 uur per dag mee bezig (en heel soms vergeet ik dat zelf ook wel even).
Op onze crèche en peuterspeelzaal zijn ze onder de indruk hoe wij er mee omgaan. Zo relaxed, terwijl ons kind wel levensbedreigend kán reageren. Toch ga ik niet bij de pakken neerzitten en ons leven gaat door. Daarom gaat hij ook naar de peuterspeelzaal èn de crèche (omdat ik graag een paar dagen werk, omdat ik af en toe ook even tijd voor mezelf nodig heb - dan ben ik een gelukkigere moeder).
Ik hoop dat ik hiermee een aantal ouders kan wijzen op de manier waarmee je erom kan gaan. Ik denk dat dit heel veel helpt en besef me goed dat het makkelijker gezegd dan gedaan is. Maar vergeet niet dat ook ik dat heb moeten leren.
Een heel verhaal. Ik hoop dat iemand er iets aan heeft. Een ding: zit je midden in een ellendige periode, eis dan niet van jezelf dat je ook zo moet zijn vanaf nu. Ik kon het pas goed relativeren toen we het ergste achter de rug hadden - maar mijn positieve instelling heeft wel altijd centraal gestaan.

Naar boven...