Dyslexie en het belang van een cursus blindtypen

Dyslexie heeft vele oorzaken en gezichten. Twee feiten zijn echter onmiskenbaar. Eén: dyslexie staat los van intelligentie. Twee: dyslectici hebben baat bij een typecursus. Dyslexie is een beperking van het automatiseren van vaardigheden (lezen en schrijven) die nodig zijn om het intellect te trainen. Met een typecursus kunnen leerblokkades gedeeltelijk worden opgeheven zodat dyslectici hun intelligentie beter kunnen ontplooien. Dit stelt hen in staat efficiënter te functioneren, waardoor ook het zelfvertrouwen toeneemt. Vaak staat niet dyslexie persoonlijke ontwikkeling in de weg, maar faalangst en een negatief zelfbeeld.

Tijdens haar promotieonderzoek aan de Radboud Universiteit in Nijmegen stelde onderwijskundige mw.dr. Henny van der Meijden in 2005 wetenschappelijk vast wat ervaren leerkrachten al jaren weten: leerlingen die blind kunnen typen scoren beter op school (artikel). De verklaring ligt voor de hand. Als het typen automatisch gaat, en de bediening van het toetsenbord geen aandacht vraagt, kan een leerling zich volledig concentreren op de tekst. Kinderen die blind kunnen typen schrijven betere werkstukken en opstellen en gebruiken daarbij langere zinnen met meer bijvoeglijke naamwoorden. Typevaardigheid geeft leerlingen een voorsprong en biedt dyslectische kinderen kansen om achterstanden in te lopen.

Niet alleen leraren, maar ook orthopedagogen, logopedisten en remedial teachers weten uit ervaring dat kinderen met dyslexie extra profijt hebben van een typecursus. Het positieve effect van typelessen is bij dyslectici groter omdat door training en automatisering van woord-identificatie en schriftbeeldvorming beperkende factoren in het leerproces worden weggenomen. Hierdoor kan het kind beter meekomen in de klas en neemt het gevoel van eigenwaarde toe. Ook bij dyscalculie (rekenstoornissen) en dyspraxie (problemen met het correct verwerken van informatie) heeft een typecursus vaak een gunstig effect.

Dat effect is echter bij niet alle typecursussen even groot. Cursussen waarbij teksten over worden getypt uit boekjes zijn niet alleen hopeloos achterhaald, maar ook minder effectief omdat dyslectici bij het voortdurend switchen tussen boek en scherm gemakkelijk de draad kwijtraken. Dat leidt tot vertragingen en stress, waarbij de eindeloos herhaalde bewegingen vanuit de schouders en hals het ontstaan van RSI in de hand werken.
Bij klassikale typecursussen tijdens of na schooltijd blijven dyslectische kinderen doorgaans achter bij de groep wat onvermijdelijk ten koste gaat van motivatie en leerprestaties.

Dyslectici zijn doorgaans heel handig in het compenseren van beperkingen, maar wel op hun eigen manier en in hun eigen tempo. Een digitale typecursus maakt dat mogelijk en biedt de geduldige en intensieve begeleiding die dyslectische kinderen nodig hebben. Geen enkele typedocent van vlees en bloed kan fouten direct opmerken en corrigeren en vervolgens de leerstof aanpassen om een cursist beter te trainen op zwakke punten. Een intelligent interactief lessysteem kan dat wel en schept daarmee de voorwaarden voor een effectief en ontspannen leerproces, waarbij fouten en een trager tempo niet leiden tot meewarige blikken van klasgenoten.

De meest effectieve typemethode voor dyslectici
In de laatste decennia hebben honderden dyslectische kinderen en volwassenen blind leren typen met TypeStars. Hun ervaringen en prestaties hebben mede vorm gegeven aan de huidige online methode. Die vormgeving is expliciet in het ontwerp van de schermen, maar ligt tevens verborgen in slimme software die de oefenstof voortdurend afstemt op de vaardigheden en beperkingen van individuele cursisten.

Dat bij het ontwerpen van de user-interface (het geheel van grafische presentatie- en bedieningsfuncties) rekening is gehouden met dyslectici blijkt uit tal van details, die onbelangrijk lijken voor de meeste gebruikers, maar die een enorm verschil kunnen betekenen voor mensen met lees- en spellingstoornissen. Als voorbeelden noemen we de analoge klok die samen de RSI-indicator continu prominent in beeld is. Veel dyslectici hebben moeite met (digitaal) klokkijken en daardoor een matig ontwikkeld tijdsbesef waardoor ze vaak langer oefenen dan nodig en verantwoord is.

In het compacte instructievenster tussen de klokken laat de tekst zich eenvoudig selecteren met de cursor voor verwerking door spraaksoftware als Kurzweil. Vanaf les 1 zijn de instructies minimaal. Oefeningen wijzen zichzelf en volgen elkaar automatisch op, van het typen van de letters van de grondstelling tot aan het examen.

Heeft u de proefles gedaan en is de ruime spatiëring tussen de letters van de oefenregels u opgevallen? Evenals de regelafstand in de vaardigheidstesten creëert extra witruimte rust in de tekstspiegel. In een overwegend donkere layout vestigt de helderwitte balk de aandacht op de oefenregels. Een pijl wijst nadrukkelijk naar de te typen letter. Tijdens het typen wordt de oefenregel gekopieerd en worden afzonderlijke woorden vergeleken in een betekenisvolle context. Bij typefouten wordt het letterbeeld geïsoleerd en diapositief weergegeven tegen een rode achtergrond. In de loop der jaren is proefondervindelijk vastgesteld dat deze vorm van presentatie zorgt voor een optimale inprenting van woord- en letterbeelden.

Wat TypeStars tot de meest geschikte typecursus voor dyslectici maakt speelt zich echter achter de schermen af. Oefeningen zijn niet statisch, maar worden door intelligente algoritmen toegesneden op leerprestaties. Bij afwijkend typegedrag treden differentiaaldiagnostische routines in werking, die bij een bepaalde waarschijnlijksverdeling de 'dyslexie-modus' van het lessysteem activeren. Doorgaans gebeurt dit tijdens les 3. Is de diagnose 'dyslexie' al eerder gesteld door een daartoe bevoegde deskundige, dan verdient het aanbeveling om bij aanmelding op de accountpagina een vinkje plaatsen bij 'ik ben dyslectisch (nou, èn?)'. Daarmee wordt de parameter voor de dyslexie-modus direct gezet. Het systeem zal meer nadruk leggen op spellend typen. Oefenregels worden vaker herhaald en lastig te onderscheiden klanken, functionele klankgroepen en dubbeltekens krijgen extra aandacht. Tevens gelden andere normen bij het afnemen van vaardigheidstesten en het examen.

"Allemaal mooi en aardig", zult u zeggen, "maar kan de slimme software het gemis van klasgenoten compenseren, de stimulans die uitgaat van het oefenen in groepsverband?" Oefenen in groepsverband werkt voor dyslectici doorgaans demotiverend, tenzij het om een niveaugroep gaat die bestaat uit cursisten met een vergelijkbaar leertempo. TypeStars biedt de mogelijkheid om vriendengroepen en virtuele klassen te formeren op grond van kenmerken en interessen die op accountpagina's zijn vermeld. Binnen deze groepen of klassen kunnen leerprestaties worden vergeleken en zelfs competities worden opgezet.

De meeste scholen, die TypeStars toepassen in de bovenbouw, hebben op hun TypeStars-forum een rubriek voor dyslectische leerlingen en hun ouders en leerkrachten. Deze voorzieningen maken TypeStars volstrekt uniek en tot de meest effectieve en geavanceerde typecursus voor dyslectische kinderen en volwassenen.

Aandacht voor ergonomie
Vooral bij de jeugdcursus wordt veel aandacht besteed aan een juiste zithouding. TypeStars meet stressfactoren en brengt deze tot uiting in een RSI-indicator. Wanneer deze te hoog oploopt onderbreekt het systeem het lesprogramma voor ontspannings-oefeningen.

Typelessen voor QWERTY en AZERTY toetsenborden
TypeStars bedient het complete Nederlandse taalgebied en traint dus ook het gebruik van het in België gangbare toetsenbord met AZERTY indeling.

Spelenderwijs leren typen?
Kinderen zijn dol op spelletjes, maar lang niet altijd. Evenals volwassenen leren zij het snelst als zij tijdens het typen van oefenregels in een roes of 'flow' raken. In deze bijna hypnotische staat, te vergelijken met het opdreunen van de tafels van vermenigvuldiging, worden de bewegingsbanen het meest effectief verankerd in het spiergeheugen. Daarom kunnen kinderen bij veel oefeningen met een simpele muisklik kiezen of zij deze in spelvorm of op 'klassieke' wijze willen doen.

Een bibliotheek met oefenteksten
Gevorderde cursisten kunnen eindeloos oefenen en trainen voor het examen aan de hand van teksten die zij zelf uploaden. Daarbij kunnen zij aangeven of de teksten openbaar of voor eigen gebruik zijn. Openbare oefenteksten worden opgeslagen in een geindexeerde bibliotheek.

Uitgebreide rapportage
Lijsten, grafieken en een kalender bieden cursisten op elk gewenst moment inzage in hun oefenresultaten en vorderingen. Mits daartoe bevoegd kunnen ouders en leerkrachten op dezelfde manier 'hun' cursisten volgen op internet.

Interne communicatiemogelijkheden
Scholen en opleidingsinstituten kunnen bij TypeStars beschikken over een eigen forum. Leerkrachten kunnen 'chatten' met leerlingen en berichten voor hen klaarzetten die na het inloggen automatisch worden getoond. Ook als leerlingen actief zijn binnen de interne communicatiestructuur van TypeStars wordt hun typegedrag door het systeem geanalyseerd.

Een indicator voor goed gedrag
Regelmatig oefenen, oefeningen voltooien, fouten corrigeren, aanwijzingen opvolgen, vorderingen maken, scoren bij spelletjes, gebruik maken van interne communicatiemogelijkheden ... tal van succesfactoren zijn verwerkt in de TypeStars Index of TSI. In relatie tot het actuele les- en oefeningnummer geeft de TSI-indicator een indruk van de mate waarin een cursist zijn of haar best doet.

Geïntegreerde ontwikkelomgeving
Typedocenten en cursusontwikkelaars kunnen binnen TypeStars beschikken over een eigen 'werkplaats' waar zij typelessen op kunnen zetten en uitproberen. Zo kunnen scholen en opleidingsinstituten, die leerlingen nog teksten over laten typen uit een boekje, hun verouderde methode omzetten in een modern interactief lessysteem, dat overal toegankelijk is via internet.

Beproefde leermethode
TypeStars is gebaseerd op de oudste en meest beproefde methode voor computertypen. In 1985 werd de eerste versie van deze digitale typecursus uitgebracht op een diskette. Sindsdien is het leersysteem op basis van ervaringen van vele duizenden cursisten en nieuwe inzichten en technieken steeds verder uitgebreid en verfijnd.

Maak kennis met TypeStars. Doe de gratis proefles met typevaardigheidstest op www.TypeStars.com

| Veelgestelde Vragen | Mail Team TypeStars | Kosten & Kortingen | Controleer een Typediploma | Inschrijven |