De blekers buiten de Oosterpoort te Groningen

ontleend aan: Harry Perton, De Blekers, De Oosterpoorter 23, nr.9, pag. 16-17 (1994)

In de zeventiende en achttiende eeuw lieten stadsburgers die zich dat konden veroorloven hun vuile linnengoed door een bleker ophalen. Hij kwam daartoe voorrijden met zijn paard en sjees of wagenslede en thuisgekomen kookte hij (of zijn vrouw, knecht of meid) de bedde- lakens, kussenslopen, servetten, tafellakens, handdoeken, zakdoeken, hemden , borstrokken, beffen, kragen en wat dies meer zij in een grote koperen ketel met water, zeep en wiedas (blauwsel). Nadat het goed nog eens gespoeld was werd het op een bleek (grasveld) te drogen gelegd, waarbij er al en toe voor een optimaal bleekresultaat nog fris water uit de sloot overheen werd geschept. Als het wasgoed eenmaal droog was bracht de bleker het op dezelfde manier als hiervoor geschetst weer terug, en kon de strijkster des huizes aan de slag gaan.

Blekerijen kan men dus zien als de primitieve voorgangers van onze hedendaagse wasserijen. Midden zeventiende eeuw treft men ze aan op diverse plekken in en om de stad Groningen, daar waar laag grasland en fris slootwater voorhanden waren; straatnamen als Bleekveid en Blekerstraat duiden er nog op. In 1698 komt er ook een blekerij op een terrein vlak buiten de stadswallen, vlak buiten de toenmalige Oosterpoort. Op dit terrein bevinden zich nu o.a. de haringkraam van Lich, het Tromphuis, de grote zaal van de Oosterpoort, het CBK, de ANWB en het parket van de arrondisse- mentsrechtbank. In dat jaar kreeg ene Steven Cornelis Vos namelijk toestemming van het stadsbestuur om te gaan bleken op het onverpacht gebleven stads-groenland tussen de gracht en de Griffe (later Drekhaven), aan de oostzijde van de Oosterpoort in de richting van het Kleine Poortje.

Die toestemming gold aanvankelijk voor slechts een jaar, maar de blijkbaar slimme Vos wist op de een of andere manier van de heren gedaan te krijgen dat die termijn telkens verlengd werd. De blekerij werd een aantal malen verkocht en kwam in 1791 in handen van Ties Sikkens.

Home